Einde PFAS-brandblusser in zicht: hoe zit dat?
18.09.2025
Er is steeds meer te doen om PFAS. Mensen krijgen deze chemische stoffen binnen door eten en drinkwater. Inmiddels is bekend dat iedereen PFAS in het bloed heeft¹. Dit is niet meteen een probleem, maar bij langdurige blootstelling tasten ze wel het immuunsysteem aan en kunnen zelfs kankerverwekkend zijn. Reden genoeg voor de Europese Unie om het gebruik van PFAS versneld terug te dringen. Een van de boosdoeners is PFAS-houdend blusschuim. Wat bekent dat voor onze brandblussers aan boord? Kunnen we straks nog wel een brand blussen? Wij zochten het tot op de bodem uit.
Om maar meteen met een geruststellende boodschap te komen: het is niet nodig om nu meteen alle brandblussers te vervangen voor PFAS-vrije varianten. De Europese Unie (EU) heeft een gefaseerd verbod op PFAS-houdend blusschuim aangekondigd. Zodra de EU-wet ingaat - waarschijnlijk tegen het einde van 2025 - mogen er geen nieuwe draagbare en verrijdbare brandblussers meer op de markt worden gebracht die PFAS-houdend blusschuim bevatten. De huidige voorraad uitleveren mag nog wel.
De vijf jaar na het ingaan van de wet geldt als een uitfaseringsperiode. Voor de meeste bedrijfsgroepen - waaronder de scheepvaart - geldt dat het gebruik en bezit van PFAS-houdend blusschuim vanaf 2030 is verboden. Voor de offshore-, onshore en olie- en gassectoren is deze periode langer, waarschijnlijk tien jaar.
Waarom zit PFAS in blusschuim?
Nu dit helder is, is het goed om even terug te gaan naar het begin. Wat is PFAS? PFAS (per- en polyfluoralkylstoffen) is een verzamelnaam voor zo’n 10.000 chemische stoffen. Deze hebben handige eigenschappen, zo zijn ze onder andere water-, vet- en vuilafstotend. Daardoor worden ze in allerlei producten verwerkt. Denk aan (regen)kleding, mobiele telefoons, cosmetica, antiaanbakpannen én in blusschuim. Blusschuim komt bij gebruik (in)direct in de grond terecht en uiteindelijk in ons voedsel en drinkwater. PFAS is niet afbreekbaar door de natuur en PFAS-houdend blusschuim bevat bewezen schadelijke stoffen. Daarnaast bevat PFAS ook fluor. Wanneer dit giftige gas in de atmosfeer terecht komt, leidt dit tot aantasting van de ozonlaag en opwarming van de aarde.
Opmerkelijk is dat in veel informatie PFAS en fluor door elkaar worden gebruikt. Maar is het wel hetzelfde? Nee, dat is het niet. Fluor is een chemisch element dat als bouwsteen wordt gebruikt in allerlei chemische verbindingen, waaronder PFAS. PFAS is dus een fluorhoudende stof. Fluorvrij betekent PFAS-vrij, maar PFAS-vrij is niet altijd fluorvrij (soms worden andere fluorstoffen nog wel gebruikt, hoewel dat zeldzaam is). Kortom: fluorvrije brandblussers bevatten geen PFAS.
Milieuvriendelijk branden blussen
En dat is goed nieuws! Want er zijn dus milieuvriendelijke alternatieven. Poeder- en CO₂-blussers zijn van nature PFAS-vrij en vormen in veel situaties een goed alternatief. Maar inmiddels zijn er ook innovatieve fluorvrije schuimblussers op de markt. Deze zijn net zo effectief in het bestrijden van branden. Helaas blijft nevenschade aan apparatuur, brandstoftanks, motoren en dergelijke na het blussen van een brand wel een feit. Maar het blussen heeft geen negatieve impact op de natuur meer door de fluorvrije brandblussers, want deze zijn volledig biologisch afbreekbaar en laten geen schadelijke resten achter. Dit voorkomt niet alleen milieuschade, maar maakt het opruimen na een incident ook nog eens makkelijker. Andere voordelen zijn, dat ze over het algemeen goedkoper zijn en minder onderhoud nodig hebben.
Dat is natuurlijk allemaal mooi meegenomen, maar de zorg voor het milieu staat voorop. Hoenderop juicht deze ontwikkelingen dan ook toe en biedt meerdere alternatieven aan. De FireFighter is daar een goed voorbeeld van. Dat is onze handzame brandblusser die geen nevenschade veroorzaakt. En ook deze is PFAS vrij. Voor zowel de Firefighter, standaard brandblussers of andere brandveiligheid producten kun je aankloppen bij Hoenderop. Dus laat die nieuwe wetgeving maar komen. Wij zijn er klaar voor!
Bron:
1. https://nos.nl/artikel/2573446-rivm-bijna-iedereen-in-nederland-heeft-te-veel-pfas-in-bloed